Eşya hukuku pratikleri

1.örnek

2009 yılında kardeşime ait olan bir motosiklet Mehmet adında biri tarafından çalındı ve Mehmet çaldığı aracı Ahmet adında olan ve bu çalıntı motosikletten haberi olmayan iyi niyetli birine sattı. Ahmet satın aldığı motosikletin mülkiyetini kazanamadı. Ahmet’in motosikleti kazanması için 5 yıl süreyle eşyayı elinde tutması yani zaman aşımı gerekiyor ama çalınan eşyayı arayan kardeşim olaydan sonra 2013 yılında yani 4 yıl sonra Ahmeti buldu Ahmet eşyanın sahibi olamadığı için iyi niyetli olmasına rağmen motosikletin mülkiyeti kardeşimde olduğu için motosikleti kardeşime teslim etmek zorunda kalıyordu. Ahmet 4 yıl içinde motosikletin lastikleri, aynaları değiştirdi ve boyattı motosikletle kuryecilik yaparak gelir sağladı bu durumda kardeşimden zorunlu ve faydalı masraflar olan lastik değiştirme ve aynaları değiştirmenin parasını isteyebilir ama boyatma lüks masraf olduğu için isteyemez. Ahmet Motosikletten kazandığı geliri kardeşime iade etmek zorunda değildir. Ahmet motosiklette masraf yapmış ve gelir sağlamıştır bu durumda kardeşim mahsup duruma gelir. Kardeşimin motosikleti için Ahmetin yapmış olduğu zorunlu ihtiyaçların belli oranını ödemeyecek yani gelir ve masrafı birbirinden çıkarırsak gelirden kalansa vermiyor masraftan kalansa verecek.

Kardeşim Ahmetin Motosiklete yapmış olduğu masrafları ödemezse Ahmet motosikleti alıkoyabilir. Kardeşimin yaşadığı olayda motosikleti Ahmet iade etmiştir ve sadece lastik değiştirdiği için kardeşim bu zorunlu masrafın karşılığı olan ücreti Ahmete vermiştir. Kardeşim motosikletin maliki yani mülkiyetini üzerinde taşımaya devam etmiştir.

 

2.örnek

Ankara da babamın işleri dolayısıyla yeni bir ev satın almaya karar verdik

İnternetten satışa çıkarılan evlerden birini bulduk ve satın almak için evi satılığa çıkaran kişiyle buluştuk fakat evin sahibinin kendisi olmadığını ve satılık evin dayısına ait olduğunu söyledi dayısının bu evi satılığa vermesi için kendisine izin verdiğini ve vekaletnameyi gösterdi. Satılık evi almaya karar verdik ertesi gün satın alma işlemleri için tapu memuruna gittik tapu memuru vekaletnamenin sahte olduğunu anlamadı satış yapılarak babamın ismine tescil edildi. Bizim aldığımız ev vekaletnamenin sahte olmasından dolayı satılan ev geçersiz sayıldı satış sözleşmemiz ve tescil edilmesi geçersiz sayıldı. Fakat bizim vekaletnameye güvenmemiz iyi niyetli olduğumuzu gösterir ama bizi evin gerçek maliki yapmaz çünkü vekaletname sahtedir. Bu durumda biz evin gerçek sahibi değiliz yolsuz bir tescille gerçek maliki olarak gözükürüz ama bu bizi evin gerçekte maliki yapmaz. Eşya hukukunda belirtilen yolsuz tescile sahip kişinin iyi niyetle davasız ve aralıksız taşınmaza 10 yıl süreyle malik olması olağan zaman aşımı sebebiyle evi kazanabiliriz. 10 yıl ile malik olarak zilyet olursa taşınmazın maliki olur ibaresine göre ihtimalimiz vardır yeni taşınmazın yani evin mülkiyetini kazanabiliriz. 10 yıl içerisinde iyi niyetli olmaya devam edersek yani vekaletnamenin sahte olduğunu öğrenmezsek 10 yıl sonra evin maliki oluruz ve evin 10 yıl önceki gerçek sahibi bize mülkiyet davası açamaz terkinde bulunamaz tashih davası açamaz. Kütükteki yolsuz tescil sonunda iyiniyetli olduğumuz için bu tescille adi zamanaşımı sonrasında hak kazanabiliriz bu durumda gerçek hak sahibi de hakkını kaybeder.

3.örnek

Köyümüzde bulunan eski bir dağ evinin mülkiyeti babamın ve amcamındır yani paylı bir mülkiyet niteliğindedir. Babam ve amcam dağ evi üzerinde birlikte zilyetliğe sahip bir müşterek zilyetlikteler. Amcam borçlarına karşılık dağ evindeki payını ipotek ettirdi.

Amcam ipotek sonrasında payını başkasına devretti. Babamın işsiz olmasından dolayı ekonomik ihtiyacımız için ön alım hakkımızı kullanamadık. Amcamın evdeki payını ipotek ettikten sonra devrettiği Ahmet adın biri ile biz dağ evi konusunda anlaşmazlıklar yaşadık. Eşya kanununa göre Babam ve amcam dağ evi konusunda malik hakları ve birlikte zilyetleri vardı. Amcam payı üzerinde zilyetti bulunduğu ve malik olduğu için malını devredebildi yani amcam kendi payı üzerinde ipotek için babamın rızasına gerek duymadı. Dağ evi taşınmaz eşya olduğu için paylı mülkiyetin devam etmesi için resmi sözleşmeler olmalı tapu kütüğüne şerh verilebilir. Amcam ve Babam en çok 10 yıllığına dağ evinin üzerinde paydaşlığın devam etmesi için sözleşme yapabilirler ama tapuda şerh ettirirsek sonradan taşınmazın üstünde pay sahibi olan kişide sözleşmeye uymak zorunda kalır.